گفتگو با يکي از زناني که صداي اعتراض کارگران نيشکر هفات تپه شد 

"زن و مرد نداريم. درد ما مشترک است" 

 ليلا رزاقي

 دوشنبه  ۲٨ آبان ۱٣۹۷ -  ۱۹ نوامبر ۲۰۱٨

اين جمله که در بحرانهاي اجتماعي، زنان همواره آخرين نفراتي هستند که سنگرها را ترک مي­کنند نه فقط يک انگاره جامعه شناختي،که تجربه زيسته آدمهايي است که تازيانه بي عدالتي هر روز جسم و روحشان را مي­نوازد. زنان در هفت تپه اما همچنان در سنگرها مانده­اند.. همراه و دوشادوش مردان کارگر. زناني که سخت جان­تر از فقر، تبعيض و نابرابري هستند تنها وقتي طغيان مي­کنند ، که احساس کنند صدايي جامانده که شنيده نشده.."اولين بارم نبود که حرف زدم.. پارسال تقريبا همين موقع ها بود .. بدون اينکه به شوهرامون بگيم با چند تا ديگه از زنها رفتيم داخل مجتمع، وسط اعتصاب کننده ­ها .. آخه ميدوني، اين شهر هنوز يه شهر سنّتيه، تعصبشون نميزاره يه زن بياد وسط اينهمه مرد حرف بزنه . ولي درست همون لحظه که کارگرا داشتن از حقوقاي معوقه و وضعيت شرکت مي­گفتن سختيايي که کشيديم وادارم کرد که صورتمو بپوشونم و برم بالا و حرف بزنم.." اما امسال و در نهمين روز از اعتراض و اعتصاب کارگران نيشکر هفت تپه، صداي " شهين پيشاهنگ" بلندتر شد. او در ميانه زنان و مردان معترض هفت تپه ­اي از دردي انساني گفت، که روان يک شهر را به هم ريخته. از زندگي پر تلاطم پنج هزار کارگري که چند سال است نبود امنيت شغلي، روزمرگي هاي امروز و رفاه فردايشان را نشانه گرفته و از اتحادي که به باور او مي­تواند راه را بر خصوصي سازي بي ضابطه ببندد و راهگشا باشد. 

دردي که زن و مرد نمي­شناسد

" درد من درد يک نفر نيست. دلم براي زني که مبتلا به سرطانه و همسرش کارگر هفت تپه هست و خرج يک آمپول شيمي درمانيش ماهي يک ميليون و سيصد هزارتومنه مي­سوزه. دلم براي پدر و مادري که مجبوره براي خرج زندگي گوشواره بچشو بفروشه، ميسوزه. دلم براي بچه هاي اينجا که هيچ تفريحي جز بازي با توپ هاي پلاستيکي ندارن ميسوزه. وسط اينهمه درد، اونوقت يک عده­اي ميان و شرکتي رو که اينهمه سال به مردم اين منطقه نون رسونده به اين روز ميندازن. کجاي اين روند عادلانه است!"

شهين پيشاهنگ ۴۱ ساله، ديپلمه و خانه دار است. او يکي از زناني است که در دور جديد اعتصاب و اعتراضات صنفي کارگران نيشکر هفت تپه در کنار همسرش به صف خانواده هاي کارگري معترض پيوسته است. خيلي­ها او را با سخنراني­اش در نهمين روز اعتصاب کارگران در مقابل فرمانداري شوش شناختند. " پارسال اعتصاب کرديم و تونستيم سه ماه حقوق عقب افتادمون رو بگيريم. حالا بعد از گذشت يک سال که وعده وعيدها در مورد وضعيت شرکت محقق نشد، بايد به دومين آرزوتون تحقق بدين. برگشت شرکت از خصوصي به دولتي" گفتن همين چند جمله از زبان او شکل تازه­ اي به اعتراض­ها در نيشکر هفت تپه داد. خودش مي­گويد، براي او و چند نفر ديگر از زنان کارگر هفت تپه، همراهي با اعتراض صنفي همسرانشان همزمان با اعتصاب سراسري کارگران نيشکر هفت تپه در آذرماه سال گذشته آغاز شد. او سال گذشته هم با پوشاندن صورتش در تجمعات کارگري نيشکر حضور يافت و از زندگي خانواده هاي کارگري در هفت تپه گفت. " سال گذشته ، تقريبا همين موقع­ ها بود که اعترضات کارگرا به چندين روز مداوم کشيده شد. تا قبل از اون، به محض اينکه حرف اعتصاب مي­شد کارفرما حقوقها را واريز مي­کرد و به اين شکل جلوي اعتراض و اعتصاب کارگرها رو مي­گرفت ولي اعتصاب پارسال وقتي اتفاق افتاد که کارگرا تا ۴ تا ۵ ماه حقوق دريافت نکرده بودن و ديگه جونشون به لبشون رسيده بود. وقتي داخل محوطه شرکت جمع شده بودن و مشغول اعتراض بودن، من به همراه چهار نفر ديگه از زنان که همسران اونها هم کارگراي نيشکر هفت تپه هستن، به اعتراضات کارگرا پيوستيم."

" نترسيدم و حرف زدم"

بين صحبت­هايش به ساختار اجتماعي هفت تپه اشاره مي­کند." اينجا اقوام لر و عرب تعداشون زياده. به لحاظ تعصب­هاي قوميتي و فرهنگي هنوز سنتي­تر از اون هست که از بين مردها، يکدفعه يک زن بلند بشه و اينجوري حرف بزنه ". با اين حال اين زن مي­گويد؛ شايد همين حرکت ما هم نشان دهنده فشارهايي است که بر خانواده هاي کارگري در اين شهر وارد شده است." پارسال شوهرامون اطلاع نداشتن که مي­خوايم بريم ولي ديگه ماهم خودومون رو جزيي از اين اعتراض و اعتصاب مي­ديدم. اينکه چي شد که تصميم گرفتم در اون تجمع، برم وسط جمع و سخنراني کنم يه دليلي داشت که شايد براي عده ­اي خنده دار باشه.. من سه تا بچه دبستاني دارم. بچه هايي که مثل همه بچه هاي هم سن و سالشون حداقل هايي براي دلخوشي ميخوان. وقتي من از برآورده کردن کمترين خواسته بچه ام بازميمونم، اونجاست که فشار زيادي بهم مياد. چرا همسر من با ۱٨ سال سابقه کار تو اين شرکت الان بايد در شرايطي باشه که نتونه به راحتي هزينه ­هاي بچه هاشو تامين کنه . ديدم درد و مشکلات بقيه خونواده ­ها هم همين چيزاست.. اين بود که نترسيدم و حرف زدم.."

او به وضعيت خانواده­ هاي کارگري در هفت تپه اشاره مي­کند و مي­گويد : خانواده هايي که مثل ما بچه کوچک دارن، شرايطشون سخت تره. بچه کوچک نمي­تونه به راحتي سختي شرايط رو درک کنه. اون مرتب خودش رو با هم سن و سالهاش مقايسه مي­کنه . خانواده هايي که بچه دانشجو و دم بخت دارن هم يه جور ديگه مشکل دارن... شما نميدونين وضعيت اينجا چه جوريه.. الان بعد از اين ماجراي معوقات حقوقي، جوري شده که خيلي ها آخر هفته ها ميرن خونه پدرومادرشون که وسيله امرار معاششون رو از اونها بگيرن. ديدن اينکه چطور اين کارگرا عزت و آبروشون نشونه گرفته شده، سخته..."

فشارهاي رواني روزافزون بر خانواده­هاي کارگري 

پيشاهنگ، که همسرش ۱٨ سال سابقه کار در نيشکر هفت تپه را دارد درست به اندازه يک کارگر شاغل در اين کارخانه از اوضاع اين مجتمع صنعتي باخبر است. مي­گويد: " هفت تپه اينهمه سال نون کارگراي اين منطقه رو ميداد و در هيچ زماني در طي اين ۶۰ سال که از تاسيس هفت تپه ميگذره، وضعيت شرکت به اين شکلي که در اين سالهاي اخير مي­بينيم نبوده. از وقتي شرکت به بخش خصوصي واگذار شده، مدام حقوق کارگرها با تعويق هاي دو سه ماهه پرداخت شده. طرح طبقه بندي هرگز اجرايي نشد که اگر مي­شد کارگرايي که سابقه کار بالايي داشتند الان با حداقل حقوق که تازه اون هم بعد از چند ماه پرداخت ميشه، زندگي نميکردن. سه ساله، نه از پاداش بهره برداري خبري هست ( بابت برداشت نيشکر و زماني که تناژ شکر بالا برود به کارگران پاداشي مي­دادند) و نه از جيره ­هايي که هرازگاهي به مناسبت­هاي مختلف به کارگران مي­دادند."

از قسطها و اجاره ­هاي عقب افتاده خانواده هاي کارگري که فشارهاي رواني را بر زنان و کودکان چندبرابر مي­کند، مي­گويد: تازه ما ساکن خونه هاي سازماني هستيم، واي به حال اون خانواده هايي که اجاره نشينن. همون روز که در تجمع حرف زدن، زنهايي بودن که مي­گفتن ۵-۶ ماهه اجاره خونه پرداخت نشده دارن و صاحبخونه ممکنه هر لحظه اساسشون رو بريزه بيرون.." 

"فراتر از سرخ کردن صورت با سيلي است"

او از زناني مي­گويد که در تجمعات کارگري از نداشتن هزينه تحصيل و دانشگاه فرزندانشان و دشواري در تامين هزينه هاي روزمره شکايت مي­کردند. " حرف اين آدمها رو بايد شنيد. زندگي کارگري که اينهمه سختي ميکشه نبايد اينجوري بگذره. دوست دارم شما تو برج ۴ يا ۵ بياين اينجا، که وقتي کارگر زير گرما و شرجي ۵۰ درجه ميره تو زمينهاي نيشکر و مي­خواد آبياري انجام بده، چه زحمت و رنجي مي­کشه. کارگرايي داشتيم که تو اون گرما از حال رفتن و غش کردن.. اين فراتر از سرخ کردن صورت با سيليه. خيلي بيشتر... بايد تو شرايطش قرار بگيرين، تا بفهمين چي ميگم...!"

مي­گويد وضع همه کارگران همين است. " نه فقط ما ، الان کارگرهاي فولاد اهواز هم همين شرايط رو دارن. کارگر جماعت همه همين وضعيت رو دارن. فيش حقوقي رو ميدن و بعد دو هفته بعدش حقوق رو به حساب ميريزن. براي اينکه زمان بخرن . الان بعد از سه سال تازه فهميديم علت اين زمان خريدنها چيه! همون اختلاس­هايي که الان شايعه­اش همه جا پيچيده.."

تمديدنشدن دفترچه ها و بار هزينه ­هاي درمان

دردهاي هفت تپه براي اين زن يکي دوتا نيست. از تمديد نشدن دفترچه­ هاي درماني کارگران تا بن بستي که خانواده هاي کارگري در نتيجه شيوع بيماريهاي جسمي و رواني گرفتار آن مي­شوند."يه دوستي دارم که يک ساله سرطان پستان گرفته و شوهرش هم تو همين نيشکر هفت تپه کار مي­کنه. تا پارسال قبل از اين داستان تحريم­ها، هرماه يه تزريق شيمي درمان داشت و داروهاش با دفترچه به نرخ دولتي ۹۰۰ هزار تومن بودن. تازه غير از ساير داروهايي که هزينه­ هاي جدا داشت، ما هم در حد توانمون کمک مي­کرديم. اما بعد از بازگشت تحريم­ها، همون داروي شيمي درماني که ۹۰۰ هزارتومن بود به يک ميليون و سيصد تومن رسيد. شوهرش بايد ماهانه يک ميليون و سيصد کنار بزاره تا هزينه هاي شيمي درماني تامين بشه. خودتون ميدونين بيمار سرطاني چه هزينه هايي داره و از لحاظ تغذيه­اي بايد چه شرايطي داشته باشه. ماهي آزاد،ميگو و دانه هاي روغني پسته و گردو، عسل طبيعي و مواد خوراکي طبيعي و آنانس و غيره که در زندگي يه کارگر اين چيزا خيلي کمرنگن. اونوقت تو همين شرايط کارفرما پول بيمه رو رد نمي­کنه و وقتي پول بيمه پرداخت نشه ما دفترچه هامون تمديد نميشه. فکر کنيد تو اين شرايط چنين خونواده­هايي چه وضعيتي دارن.."

هفت تپه حالا و بعد از گذشت روزها از اعتصاب کارگران مجتمع نيشکر، صداي زنان ، مردان و کودکاني شده که از در حاشيه ماندن و ديده نشدن دردهايشان کلافه شده­اند. از تصميم­ هاي غيرکارشناسانه در واگذاري شرکتهاي بزرگ به بخش خصوصي و رانت­هاي بادآورده­اي که امنيت شغلي و رواني هزاران کارگر ايراني را نشانه گرفته است. هفت تپه زخمي يک درد چند ده ساله در ساختار اقتصاد کشور است.

دختری که هنگام جراحی مغز آواز می‌خواند

گوشت مصنوعی در راه بازارهای آمریکا

دو نهاد در آمریکا رؤیایی دیگر را به واقعیت نزدیک کرده‌اند. با تصمیم این دو نهاد در آینده‌ای نزدیک محصولی جدید وارد بازارهای آمریکا خواهد شد که شاید روزی رقیب جدی گوشت حیوانی شود.

 

تا دیر نشده، صدای ده‌ها اعتراض کارگران نیشکر هفت تپه را بشنوید!

کمتر کسی را می‌توان یافت که حکایت اعتراض‌های پیاپی و دنباله دار کارگران مجتمع کشت و صنعت نیشکر هفت تپه را ـ دست کم برای یک بار ـ نشنیده باشد؛ اعتراضاتی پر تکرار و دامنه دار که در دو سال اخیر بار‌ها صورت گرفت تا شاید بهانه‌ای برای ورود مسئولان به این بحران اجتماعی اقتصادی باشد. اینکه هنوز با وجود ده‌ها مورد اعتراض، همچنان مشکل کارگران پابرجاست، معنایی جز نبود عزم راسخ برای حل ریشه‌ای مشکل ندارد.

به گزارش «تابناک»، چند روزی است، صد‌ها تن از کارگران مجتمع نیشکر هفت تپه استان خوزستان برای چندمین بار، اعتراض‌های خیابانی برگزار کرده اند و در پی آنند با استمرار این اعتراضات، وعده‌های عملی نشده مسئولان و مدیران ارشد کشور را به آنان گوشزد کنند؛ روندی تکراری که روز جمعه به نماز سیاسی ـ عبادی شهرستان شوش نیز کشیده شد و نماز جمعه این شهرستان را برای ساعاتی مختل کرد.

کارگرانی که از آن‌ها سخن به میان است و آمار دقیقشان از چهار هزار نفر فراتر است، در اعتراض به تعویق حقوق سه ماهه خود، خصوصی شدن مجتمع نیشکر هفت تپه و مشکلاتی که در رابطه با فرایند بیمه بازنشستگی شان پیش آمده دوباره اقدام به برگزاری اعتراض خیابانی کردند.

روز گذشته نزدیک هزار تن از این کارگران در ادامه اعتراضاتشان در نماز جمعه شهر شوش استان خوزستان شرکت کردند؛ اعتراضی که وارد دوازدهمین روز خود شده و گفته می‌شود در صورت عدم تحقق مطالبات، همچنان از سوی این معترضان ادامه خواهد یافت.

البته این کارگران همگی دارای مشکل و مطالبه مشابه نیستند و به واسطه تفاوت در نوع قرارداد همکاری با درخواست‌های متفاوتی اعتراض می کنند. این کارگران به شیوه‌های گوناگون از جمله دایمی، پیمانی، قراردادی و پیمانکاری با مجموعه کشت و صنعت نیشکر ارتباط کاری دارند و اکثر آن‌ها نسبت به دریافت حقوق و مزایای خود با مشکل مواجه هستند.

در ماه و سال‌های گذشته، بار‌ها مقامات اجرایی و دولتی کشور تلاش کرده اند، با برخی اقدامات، شرایط حاکم بر این مجموعه را اصلاح کرده یا بهبود بخشند، اما دامنه مشکلات مالی و اقتصادی این شرکت به قدری افزایش یافته که تلاش‌های صورت گرفته نتوانسته جز بهبودی موقت، حاصلی داشته باشد.

برای درک بهتر عمق مشکل پیش آمده در این مجتمع اقتصادی ـ که بیش از ۴ هزار خانواده از محل درآمد‌های آن امرار معاش می‌کنند ـ بد نیست مروری بر تاریخ و نوع اعتراضات دو سال اخیر این کارگران معترض داشته باشیم.

 

 

همان طور که دیده می‌شود، این کارگران در مقاطع زمانی مختلف و با اشکال گوناگون تلاش کرده اند تا نارضایتی خود را از وضع موجود اعلام و تلاش کنند تا توجه مسئولان ارشد استان خوزستان و کشور را به مشکل خود جلب کنند.

به رغم اقدامات صورت گرفته، به خوبی مشخص است که عدم ورود قاطع و مؤثر مسئولان به این مشکل پیش آمده کار را تا مرز از کنترل خارج شدن کشانده است و بیم آن می‌رود در آینده نه چندان دور حتی ورود قاطع مسئولان اجرایی نیز گره‌ای از این مشکل بزرگ باز نکند!

این در حالی است که نظر به استمرار مشکلات، این ظن تقویت می‌شود که برخی مدیران و مسئولان اجرایی کشور علاقه‌ای ندارند که مشکل پیش آمده برای این کارگران پر تعداد حل شود و اتفاقاً از اعتراضات و التهابات شکل یافته استقبال می‌کنند!

اکنون این پرسش پیش روی هر ذهن پرسشگری وجود دارد که مشکل پدید آمده برای کارگران نیشکر هفت تپه تا چه زمانی باید ادامه یابد و دقیقاً در چه تاریخی شاهد پایان این اعتراضات دامنه دار خواهیم بود؟ آیا اساساً مدیران اجرایی استان خوزستان و سایر مقام‌های مسئول در کشور از حل یک مشکل کوچک که رفته رفته ابعاد ملی نیز یافته است، عاجزند و یا به زودی با ورود قاطع و مؤثر این سریال دنباله دار را به پایان خواهند رساند؟

پنجاه میلیون خانه خالی: کابوس اقتصاد چین